Streektalen

Heel wat mensen spreken nog een dialect of streektaal, en nog meer mensen verstaan er een. Maar wat verstaan we precies onder Zeeuws? De 'Zeeuwse taele' is niet in één taal te vangen. Taal is immaterieel erfgoed en is zo divers als de geschiedenis van een streek of eiland.

Dialecten houden zich niet aan provinciegrenzen. Met Zeeuws bedoelen we de vele dialecten die in Zeeland en op Goeree-Overflakkee voorkomen. De 'Zeeuwse taele' verschilt van streek tot streek. Dat komt onder andere door de oorspronkelijke eilandenstructuur van Zeeland. De Zeeuwse dialecten zijn nu nog altijd te onderscheiden op basis van de eilanden.

De Zeeuwse Klapbank
Kenmerkend voor het grootste deel van Zeeland is de uitspraak van de uu voor ui en de ie voor ij (mien uus). Andere uitspraakkenmerken zijn de aa (bijvoorbeeld in schaap) die in het noorden en midden als aa of ee wordt uitgesproken en in het zuiden als oa, de uitspraak van de g als h (gaan is haan), de uitspraak van de oo als oa in het noorden (boam) en elders als ooë (booëm), uuë (buuëm) of oeë (boeëm). De multimediale tentoonstelling De Zeeuwse Klapbank belicht de verschillende dialecten. 

In 't Zeêuws!
Omdat het Zeeuws, net als andere dialecten in Nederland en Europa, langzaam uit het dagelijkse leven verdwijnt, groeit de belangstelling ervoor. Ook Zeeland heeft een tiental actieve verenigingen die zich bezighouden met de streektaal. Zij organiseren activiteiten in en over het Zeeuws zoals meezingmiddagen, vertelavonden en symposia. Sinds 2006 is er ook nog de succesvolle tweejaarlijkse liedjeswedstrijd 'Zing Zeeuws', een initiatief van Stichting De Zeeuwse Taele i.s.m. de SCEZ. Het dialectfestival wordt mede mogelijk gemaakt door de Provincie Zeeland. Daarnaast organiseert de SCEZ om het jaar de verhalenwedstrijd Uutgesproken Zeeuws.

Advisering en ontwikkeling 
Sommige verenigingen publiceren ook over en in het Zeeuws. Een klassieker is het Woordenboek der Zeeuwse dialecten, uitgegeven door de Zeeuwse Dialect Vereniging. Deze vereniging zorgde ook voor een digitale versie op cd-rom en een Supplement op het dialectwoordenboek. Verder bestaan er per dialectregio regioboeken, een rijke bron voor wie de Zeeuwse dialecten beter wil leren kennen. De dialectverenigingen in Zeeland krijgen vanuit de SCEZ ondersteuning bij hun dialectinitiatieven.